Tuneli u Zemunu

Tuneli u Zemunu

Lavirint tunela koji je izgrađen tokom XVIII i XIX veka. Tuneli su ukopani u lesu i u potpunosti su ozidani austrijskom opekom. Postoje dva glavna ulaza i jedan pomoćni, koji je ujedno služio i kao ventilacija.
Svi tuneli vode ka jednoj, centralnoj prostoriji, površine nekoliko desetina kvadratnih metara, koja je danas većim delom godine pod vodom. Tuneli na pojedinim mestima imaju niše, koje su služile za mimoilaženje u uskom prostoru. Raskršća su posebno planirana, na uglovima su zidovi isecani kako bi se tovar lakše unosio. Precizni podaci o ovom objektu nisu pronađeni. Po strukturi tunela, objekat je verovatno izgrađen za vojne potrebe. Pretpostavlja se da je korišćen kao skladište za barut ili namirnice.

Nacistički bunker

Nacistički bunker

Objekat je za potrebe Vermahta izgrađen tokom II svetskog rata. Kompleks se sastoji od dva artiljerijska i jednog mitraljeskog gnezda, spavaone za posadu, ostave za municiju i sistema za ventilaciju. Površina objekta je preko 200m². Danas je u veoma dobrom stanju. Položaj objekta je na padinama Banovog brda, a dejstvovanje usmereno ka reci Savi i Novom Beogradu. Namena objekta je bila kontrola velike površine savskog priobalja i sremske ravnice, gde se nekada nalazio stari beogradski aerodrom. Tokom borbi za oslobođenje Beograda, nacisti su u ovom delu grada pružili žestok otpor.

Lagumi u Savamaloj

Lagumi u Savamaloj

Dva laguma sa leve i desne strane od ulaza u dvorište, zatrpana šutom i otpadom. Zidovi ulaza su ozidani opekom. Prema svedočenju stanara zgrade, lagumi imaju po 40 m². Blizina Železničke stanice i luke i stalni priliv robe stvorili su potrebu za podzemnim i nadzemnim magacinskim prostorom u ovom delu grada. Mnoge privatne zgrade u Savamali imale su skladišta koja su vlasnici davali pod zakup. Već decenijama, iako se nalaze u vrlo popularnom delu grada, ovi podzemni prostori zatrpani su šutom.

Tuneli iskopani u steni – Višnjička Banja

Tuneli iskopani u steni – Višnjička banja

Tuneli nepoznate namene, iskopani u steni u blizini dunavske obale. Objekat ima dva ulaza, jedan je u potpunosti zatrpan odronom. Po svedočanstvu starijih sugrađana koji su živeli u okolini pre II svetskog rata, ulaz u ovaj objekat bio je ograđen. Na ulazu se nalazila straža vojske Kraljevine Jugoslavije. Objekat je verovatno određeno vreme služio kao vojni magacin.
Do pre nekoliko godina na jednom od ulaza stajala su limena vrata, koja su u međuvremenu odneli sakupljači sekundarnih sirovina.

Napušteni železnički tunel

Napušteni železnički tunel

Tunel koji se proteže ispod današnjeg beogradskog naselja Banovo brdo bio je deo pruge uskog koloseka koja je spajala Beograd sa Dubrovnikom. Pruga je zvanično otvorena 1928. godine.Tunel je dugačak 390 metara i ozidan je kamenom. Pruga je ukinuta 1968. godine. Danas se u jednom delu tunela gaje pečurke.

Podzemni koridori

Podzemni koridori

Najverovatnije vreme izgradnje tunela je XIX / XX vek. Tunel je iskopan u steni i samo delimično ozidan opekom. Postoje dva ulaza koji su bili obezbeđeni teškim armiranim vratima. Plato ispred ulaza pretpreo je u poslednjoj deceniji značajne promene. U skorije vreme je tu izgrađena poslovna zgrada, pa je tunel delimično odsečen i danas je nepristupačan. U neposrednoj blizini nalazila se železnička stanica izgrađena za vreme Drugog svetskog rata – pretpostavlja se da je tunel tokom ovog perioda korišćen kao sklonište, i jedan od zarušenih hodnika vodio je ka stanici.

Podzemno stepenište u Karađorđevoj

Podzemno stepenište u Karađorđevoj

Prostor ukopan u stenu, deo podzemnog kompleksa u Karađorđevoj. Kao i ostali objekti unutar ovog kompleksa, služio je kao magacin. Ukupna površina ovog laguma je 113 m². Hodnicima je povezan sa dva susedna laguma. Glavni prostor magacina danas je preuređen i omalterisan. Posebnost ovog laguma su podzemne stepenice koje vode uzbrdo, do Kosančićevog venca. Izlaz vodi do manje zaravni ispod kuće Mike Alasa. Deo ovog prostora ozidan je opekom iz XIX veka. Veliki ventilacioni otvor probijen je kroz stenu. Njegov gornji otvor ozidan je opekom i nalazi se na padini iznad Karađorđeve ulice.

Rudnik kreča u Rakovici

Rudnik kreča u Rakovici

Drugo okno u okviru kompleksa od devet rudnika kreča u Rakovici. Nalazi se u dvorištu jedne privatne kuće. Prostor je nastao eksploatacijom kreča tokom XIX i XX veka. Prostor se sastoji od niza tunela koji se račvaju u različitim pravcima. Na pojedinim delovima vide se stubovi koji su služili da ojačaju tavanicu rudnika kako ne bi došlo do urušavanja. Stubovi su rađeni opekom. Krečnjak se vadio u blokovima, ostali su sačuvani tragovi eksploatacije.

Napušteni železnički tunel Umka

Napušteni železnički tunel Umka

Tunel probijen kod Umke deo je pruge uskog koloseka koja je nekada spajala Beograd sa Dubrovnikom. Preko ove pruge odvijao se lokalni saobraćaj koji je spajao okolna naselja Obrenovac, Umku, Malu Moštanicu i Železnik sa centrom grada. Pruga je svečano otvorena 1928. godine. Tokom pola veka, parna lokomotiva bila je jedan od oslonaca razvoja predgrađa Beograda. Linija je iz nepoznatih razloga ukinuta 1968. godine. Tunel je ozidan kamenom. Njegova ukupna dužina je 1620 metara. Danas je tunel, iako potpuno napušten, prohodan i veoma dobro očuvan. Kroz deo tunela sproveden je gasovod.

Tuneli ispod Kalvarije

Tuneli ispod Kalvarije

Tuneli su izgrađeni tokom XVIII i XIX veka. Iskopani su u lesu ispod Kalvarije i u potpunosti su ozidani opekom. Ovaj objekat imao je četiri ulaza. U centralnom delu nalazi se velika prostorija površine oko 50 metara kvadratnih, sa urađenom venitlacijom. Do nje vode tri dugačka hodnika koji ujedno vode ka izlazima. Danas je jedan od njih zazidan, a jedan zatrpan. Verovatno je ovaj objekat izgradila austrijska vojska. Zbog same veličine prostorije može se pretpostaviti da je u prošlosti imao ulogu podzemnog skladišta i skloništa.